Kilogramowy worek kreatyny przy porcji 3 g mieści ponad trzysta porcji, czyli zapas na blisko jedenaście miesięcy. Przy zakupie patrzy się jednak zwykle tylko na cenę worka. Tymczasem dopiero cena rozłożona na liczbę dni pokazuje, ile kreatyna naprawdę kosztuje w domowym budżecie.
Rachunek dla porcji referencyjnej
Kreatynę porównujemy według porcji referencyjnej 3 g monohydratu kreatyny. Etykiety podają zwykle porcje od 3 do 5 g, a nasza miara odpowiada dolnej granicy tego przedziału i jest wspólnym mianownikiem dla proszków i kapsułek. Jak każda porcja referencyjna w serwisie, służy wyłącznie do liczenia ceny i nie mówi, ile kreatyny przyjmować.
Miesiąc to w naszym rachunku trzydzieści porcji, czyli przy porcji referencyjnej 90 g monohydratu. Taka ilość mieści się w niewielkiej torebce. Kto przyjmuje porcję 5 g, zużywa w tym samym czasie 150 g, więc jego opakowanie skończy się o dwie piąte wcześniej, a miesiąc wyjdzie odpowiednio drożej.
Wynika z tego prosta zasada. Do porównywania produktów między sobą używa się porcji referencyjnej, bo wyrównuje różnice w tym, jak producenci definiują porcję. Do planowania własnych wydatków liczy się porcja z etykiety, którą faktycznie się przyjmuje. Niektóre etykiety opisują na pierwsze dni wyższe porcje i wtedy pierwszy miesiąc wychodzi drożej od kolejnych. To rachunek dla schematu podanego przez producenta, a nie nasza wskazówka. Ogólną metodę liczenia, wspólną dla wszystkich składników, opisuje przewodnik o tym, jaki jest koszt suplementów w skali miesiąca.
Proszek: ile miesięcy w jednym opakowaniu
Przy proszku rachunek sprowadza się do dzielenia gramów przez gramy. Masę opakowania dzieli się przez masę porcji, a wynik to liczba porcji, czyli liczba dni przy jednej porcji dziennie. Na przykładowych, okrągłych liczbach wygląda to tak:
| Opakowanie proszku | Porcje po 3 g | Porcje po 5 g |
|---|---|---|
| 250 g | 83, czyli prawie 3 miesiące | 50, czyli niecałe 2 miesiące |
| 500 g | 166, czyli ponad 5 miesięcy | 100, czyli ponad 3 miesiące |
| 1000 g | 333, czyli około 11 miesięcy | 200, czyli ponad 6,5 miesiąca |
Tabela dotyczy czystego monohydratu. W proszkach smakowych część masy zajmują aromat, słodzik, regulator kwasowości czy barwnik, więc liczy się masa monohydratu w porcji podana w tabeli składu, a nie masa całej miarki. Dwa słoiki po 500 g mogą zatem zawierać różną ilość kreatyny i starczać na różną liczbę dni.
Cenę miesiąca oblicza się potem jednym działaniem: cenę opakowania dzieli się przez liczbę miesięcy z tabeli. Przy kilogramie czystego monohydratu i porcji 3 g miesiąc kosztuje mniej więcej jedną jedenastą ceny worka. To dlatego kreatyna w proszku należy do suplementów, przy których miesięczny koszt bywa zaskakująco niski.
Poniżej przykład dużego opakowania monohydratu w proszku wraz z jego najniższą obecnie ceną. Ceny odświeżamy codziennie.
Porównanie cen w różnych sklepach zbiera strona z wszystkimi ofertami tego monohydratu w proszku. Pozostałe produkty z kreatyną szeregujemy według ceny porcji 3 g.
Kapsułki: ile kosztuje wygoda w skali miesiąca
Kapsułka mieści zwykle najwyżej około grama proszku, więc porcja składa się z kilku sztuk. Przykład na wymyślonych liczbach: kapsułka zawiera 1000 mg monohydratu, więc porcję 3 g tworzą trzy kapsułki. Miesiąc to 90 kapsułek, a opakowanie 120 sztuk wystarcza na 40 dni. Przy porcji 5 g z tych samych kapsułek opakowanie kończy się po 24 dniach.
Stąd wrażenie, że kapsułki szybko się kończą. Opakowanie z kilkuset kapsułkami wygląda na duży zapas, ale kreatyny jest w nim mniej więcej tyle, co w małym albo średnim słoiku proszku. Na miesięczny koszt składają się przy tym sam monohydrat, otoczka, napełnianie, liczenie sztuk i większe opakowanie w przeliczeniu na gram substancji.
W zamian dostaje się wygodę. Kapsułek nie trzeba odmierzać ani rozpuszczać, łatwo je zabrać w podróż i nie mają smaku. Przy porównaniu miesięcznego kosztu dobrze jest więc zadać sobie proste pytanie, ile ta wygoda jest warta w skali miesiąca, a nie w skali jednego opakowania. Różnice między monohydratem a innymi postaciami i formami, takimi jak chlorowodorek, omawia nasze porównanie form kreatyny.
Zakup na zapas
Kreatyna w proszku dobrze znosi przechowywanie w suchym miejscu, a duże opakowania mają zwykle odległą datę minimalnej trwałości. Mimo to przed zakupem trzeba zestawić dwie liczby: ile miesięcy mieści opakowanie przy własnej porcji i ile miesięcy zostało do daty na etykiecie. Zapas ma sens tylko wtedy, gdy druga liczba jest większa.
Przy dużym worku ważne jest też przechowywanie po otwarciu. Proszek trzeba szczelnie zamykać, bo wilgoć zbija go w grudki, które trudno odmierzyć. Przesypanie części zapasu do mniejszego, dobrze zamykanego pojemnika ułatwia codzienne użycie i ogranicza kontakt reszty z powietrzem.
Ostatnia kwestia to promocje. Obniżka na duże opakowanie ma realną wartość wtedy, gdy po przeliczeniu cena porcji 3 g spada poniżej ceny porcji w innych produktach, a nie tylko poniżej wcześniejszej ceny tego samego worka. Zanim uzna się ofertę za okazję, dobrze jest zestawić ją z rankingiem cen porcji, który omawiamy w tekście o tym, jak znaleźć najtańszą kreatynę w przeliczeniu na porcję. Dopiero taki rachunek odpowiada na pytanie, czy zapas na pół roku to oszczędność, czy tylko duży jednorazowy wydatek.