Słoik kreatyny i buteleczka kropli z witaminą D3 mogą kosztować w sklepie bardzo podobnie. Mimo to starczają na zupełnie różny czas, więc ich prawdziwy ciężar w domowym budżecie jest inny. Cena opakowania mówi tylko, ile płaci się przy kasie. Ile kosztuje każdy miesiąc, trzeba policzyć.

Rachunek w trzech krokach

Pierwszy krok to porcja z etykiety. Producent suplementu diety ma obowiązek podać zalecaną porcję do spożycia w ciągu dnia, więc ta informacja zawsze jest na opakowaniu, zwykle obok tabeli składu. Na etykiecie może to być jedna sztuka, dwie albo trzy kapsułki, miarka proszku albo kilka kropli.

Drugi krok to liczba porcji w opakowaniu. Niektórzy producenci podają ją wprost, u innych trzeba ją wyliczyć: 120 kapsułek przy porcji z dwóch kapsułek daje 60 porcji, a 300 g proszku przy porcji 5 g również daje 60 porcji. Tu najłatwiej o pomyłkę, bo duża liczba na froncie opakowania dotyczy sztuk, a nie dni.

Trzeci krok sprowadza się do dzielenia i mnożenia. Cenę opakowania dzielimy przez liczbę porcji, a wynik mnożymy przez trzydzieści. W przykładzie z 60 porcjami miesiąc kosztuje dokładnie połowę ceny opakowania, bez względu na to, ile ono kosztuje.

Ten sam rachunek pozwala zestawić dwa produkty o różnej wielkości opakowania, pod jednym warunkiem: porcje muszą zawierać podobną ilość substancji czynnej. Jeżeli w jednej kapsułce jest 1000 jednostek międzynarodowych (IU) witaminy D3, a w drugiej 4000 IU, słowo „porcja” znaczy w nich co innego. Dlatego serwis liczy cenę według porcji referencyjnej, jednej dla wszystkich produktów danego składnika. Witaminę D3 przeliczamy na 2000 IU, magnez na 300 mg pierwiastka, a kreatynę na 3 g monohydratu. To miara porównania, a nie zalecenie dawkowania.

Składniki, które zwykle są tanie w skali miesiąca

Niewiele kosztują zwykle składniki, których porcję mierzy się w mikrogramach. Witamina D3 jest tu dobrym przykładem: 2000 IU to zaledwie 50 µg cholekalcyferolu, więc kilka mililitrów kropli albo mały słoiczek kapsułek mieści bardzo wiele porcji. Podobnie wygląda to przy witaminie B12 i biotynie, gdzie samej substancji jest w tabletce śladowa ilość, a na cenę pracują głównie produkcja, opakowanie i dystrybucja.

Drugą grupę tworzą składniki potrzebne w większych ilościach, ale wytwarzane masowo z prostego surowca. Kwas askorbinowy, czyli zwykła witamina C, powstaje w ogromnych ilościach także na potrzeby przemysłu spożywczego. Monohydrat kreatyny to najlepiej przebadana i najpopularniejsza forma kreatyny, a typowa porcja na etykietach wynosi od 3 do 5 g.

Oba te składniki zwykle najkorzystniej kupuje się w proszku. Słoik mieści dużo porcji, a nie płaci się za napełnianie kapsułek ani prasowanie tabletek. Ranking poniżej pokazuje trzy produkty jednoskładnikowe z najniższą w tej chwili ceną porcji kreatyny, a pełne zestawienie cen kreatyny za porcję obejmuje także kapsułki i tabletki.

Składniki, przy których miesiąc kosztuje więcej

Rachunek wygląda inaczej, gdy porcję liczy się w gramach, a surowiec nie jest tani. Najczęstszy przykład to kolagen. Hydrolizat kolagenu występuje na etykietach proszków w porcjach od kilku do kilkunastu gramów, a porcja referencyjna w naszych porównaniach wynosi 5 g. Tabletka waży zwykle mniej niż gram, więc pełna porcja w tabletkach to co najmniej kilka sztuk naraz, a opakowanie kończy się zaskakująco szybko. Podobnie jest z mio-inozytolem, którego porcje na etykietach także podaje się w gramach.

Druga przyczyna wyższego kosztu to drogi surowiec. Koenzym Q10 wytwarza się głównie metodą fermentacji z udziałem drożdży lub bakterii i jest to surowiec wyraźnie droższy od witamin produkowanych na masową skalę. Rozpuszcza się w tłuszczach, więc często trafia do kapsułek z olejem. Standaryzowane ekstrakty roślinne, na przykład z ashwagandhy, wymagają ekstrakcji, oczyszczania i badania zawartości związków, do których się je standaryzuje.

Wysoki miesięczny koszt nie oznacza tu, że produkt jest przepłacony. Po prostu w każdej porcji jest dużo drogiej substancji. Sensownie porównuje się więc tylko produkty z tym samym składnikiem, w przeliczeniu na tę samą porcję. Tak sortujemy produkty z kolagenem: według ceny porcji 5 g, dzięki czemu różnice w wielkości opakowań i liczbie tabletek przestają zaciemniać obraz.

Jak obniżyć miesięczny koszt bez zmiany składnika

Postać

Ten sam składnik w proszku albo w kroplach zwykle wychodzi taniej za porcję niż w kapsułkach, saszetkach czy żelkach. W proszku nie płaci się za otoczkę, formowanie i pakowanie każdej sztuki osobno. Żelki leżą na drugim biegunie, bo kupuje się w nich także cukier, żelatynę, aromat i zwykle niską dawkę w jednej sztuce.

Większe opakowanie

Duży słoik często oznacza niższą cenę porcji, ale nie jest to reguła. Promocja na mniejsze opakowanie potrafi odwrócić tę zależność, dlatego lepiej sprawdzić cenę porcji, niż polegać na intuicji. Przy składnikach zużywanych powoli duże opakowanie opłaca się tylko wtedy, gdy zdąży się je wykorzystać przed upływem daty minimalnej trwałości.

Jeden składnik zamiast zestawu

Preparat złożony bywa wygodny, jednak jeśli z pięciu składników potrzebny jest jeden, płaci się także za cztery pozostałe. W zestawach dawki poszczególnych substancji bywają przy tym niższe od porcji referencyjnej, więc w przeliczeniu na pełną porcję wybranego składnika zestaw wypada drogo. Gdzie jeszcze kryje się oszczędność przy suplementach, opisujemy w osobnym przewodniku, a metodę zestawiania dwóch opakowań krok po kroku pokazuje nasze porównanie dwóch wersji tego samego suplementu.

Nasze wyliczenia dla poszczególnych składników

Dla najpopularniejszych składników przeliczyliśmy miesiąc osobno, bo każdy ma własne pułapki. Przy witaminie D3 o koszcie decyduje przede wszystkim postać: krople, kapsułki czy tabletki. Miesięczny koszt witaminy D3 rozpisujemy dla porcji 2000 IU w każdej z nich, a bieżące ceny porcji zbiera lista produktów z witaminą D3.

Magnez to osobny rozdział, bo etykieta często podaje masę całego związku, a nie samego pierwiastka. Tekst o tym, ile kosztuje miesiąc magnezu, pokazuje, jak z tej liczby wyciągnąć porcję pierwiastka i dopiero wtedy liczyć koszt.

Przy kreatynie rachunek jest najprostszy, bo porcję liczy się w gramach, a różnice robią głównie postać i wielkość opakowania. Szczegóły zebraliśmy w artykule o tym, jaki jest miesięczny koszt kreatyny w proszku i kapsułkach. Kolagen wymaga więcej uwagi, bo porcje na etykietach różnią się nawet kilkukrotnie; miesiąc kolagenu w różnych postaciach liczymy więc zawsze od tej samej liczby gramów.

Kto kupuje kilka składników naraz, znajdzie rachunek dla całego koszyka w tekście o tym, ile kosztują witaminy na zimę w skali miesiąca. Zestawiamy tam witaminę D3, witaminę C i cynk kupowane osobno z preparatami, które łączą je w jednej tabletce.

Najczęstsze pytania

Jak policzyć, na ile dni starczy opakowanie?

Liczbę sztuk albo gramów w opakowaniu dzielimy przez porcję dzienną z etykiety. Opakowanie 90 kapsułek przy porcji z trzech kapsułek starczy na 30 dni, a 500 g proszku przy porcji 5 g na 100 dni. Przy kroplach potrzebna jest jeszcze liczba kropli w porcji i w całej butelce. Jeśli etykieta podaje tylko objętość, liczby porcji trzeba szukać w opisie produktu.

Czy miesięczny koszt liczyć z porcji z etykiety czy z porcji referencyjnej?

Do porównywania produktów służy porcja referencyjna, bo wyrównuje różne dawki w sztuce. Do planowania własnego budżetu liczy się porcja, którą faktycznie się przyjmuje, czyli zwykle ta z etykiety. Jeśli obie są podobne, wynik będzie prawie taki sam.

Które suplementy są zwykle najtańsze w skali miesiąca?

Zwykle te, których porcja liczona jest w mikrogramach, jak witamina D3, witamina B12 czy biotyna, oraz proste surowce kupowane w proszku, jak kwas askorbinowy i monohydrat kreatyny. Drożej wychodzą składniki podawane w gramach i drogie surowce, na przykład kolagen czy koenzym Q10. Aktualne ceny poszczególnych produktów pokazują rankingi na stronach składników.