Najtańsza witamina B12: porcja w mikrogramach i różnice między postaciami

Dwa opakowania witaminy B12 po 60 tabletek kosztują mniej więcej tyle samo. Na pierwszym stoi „100 µg”, na drugim „1000 µg”. Przy kasie różnicy nie widać, ale w drugim słoiczku jest dziesięć razy więcej witaminy, więc jej porcja kosztuje dziesięć razy mniej. Przy witaminie B12 cena opakowania mówi o koszcie wyjątkowo mało.

Porcja witaminy B12 w mikrogramach

Dawki witaminy B12 podaje się w mikrogramach (µg), czyli milionowych częściach grama. Tysiąc mikrogramów to jeden miligram, więc nawet w najmocniejszej tabletce sama witamina to znikoma część masy. Resztę stanowią wypełniacz, substancje wiążące i otoczka.

Referencyjna wartość spożycia (RWS) witaminy B12 wynosi 2,5 µg. Dawki w suplementach sięgają zwykle od kilkudziesięciu do 1000 µg i więcej, dlatego procent RWS na etykietach przybiera wartości, które w innych witaminach nie występują. Tabletka z 1000 µg to 40000% RWS. Ta liczba nie jest błędem druku, tylko wynikiem dzielenia.

Porównujemy produkty według porcji referencyjnej 1000 µg. To wspólna miara do liczenia ceny, a nie zalecenie, ile witaminy B12 przyjmować. Tabletka z 500 µg liczy się jako pół porcji, a kapsułka z 5000 µg jako pięć porcji. Dopiero po takim przeliczeniu da się zestawić kropelki z tabletkami, a produkt z dawką 50 µg z produktem z dawką 1000 µg. Szerzej o tym, dlaczego liczymy koszt porcji, a nie cenę pudełka, piszemy w osobnym poradniku.

Aktualnie najtańsze porcje

Skoro sama witamina waży tak mało, jej koszt w produkcie jest niewielki, a cenę porcji ustala głównie to, ile mikrogramów zmieszczono w jednej sztuce. Tabletka z 1000 µg kosztuje w produkcji niewiele więcej niż tabletka ze 100 µg, bo różnica to mniej niż miligram substancji. Dlatego w rankingu według porcji 1000 µg wysoko ustawiają się zwykle produkty z wysoką dawką w sztuce, a niskie dawki wypadają drogo, choć w przeliczeniu na tabletkę mogą być tanie.

Ten rachunek ma jedno ograniczenie, które lepiej znać przed zakupem. Przy bardzo wysokich dawkach organizm wchłania z jednej porcji tylko niewielką część witaminy B12. To zjawisko fizjologiczne, a nie argument za konkretnym produktem czy dawką. Ranking mierzy cenę mikrogramu na etykiecie, więc jeśli ktoś szuka określonej dawki w sztuce, najuczciwiej porównać produkty o podobnej dawce.

Ranking poniżej obejmuje tylko produkty jednoskładnikowe, bez kompleksów witamin z grupy B. Ceny odświeżamy codziennie, a aktualny ranking witaminy B12 pokazuje pełną listę produktów i pozwala zawęzić ją do wybranej postaci. Tę samą logikę dla innych składników opisujemy w przeglądzie, w którym zebraliśmy najtańsze porcje popularnych składników.

Metylokobalamina i cyjanokobalamina

Wszystkie formy witaminy B12 mają ten sam szkielet: duży pierścień z atomem kobaltu w środku, stąd wspólna nazwa kobalaminy. Różnią się grupą przyłączoną do kobaltu. W cyjanokobalaminie jest to grupa cyjanowa, w metylokobalaminie grupa metylowa, w adenozylokobalaminie grupa 5'-deoksyadenozylowa, a w hydroksykobalaminie grupa hydroksylowa.

Cyjanokobalamina jest formą syntetyczną i bardzo stabilną, którą organizm przekształca w formy aktywne. Metylokobalamina i adenozylokobalamina to formy, w których witamina B12 działa w komórkach jako koenzym. Metylokobalamina jest wrażliwa na światło i mniej trwała, co utrudnia jej przechowywanie i przetwarzanie. W naszym słowniku form ma wyższy poziom przyswajalności niż cyjanokobalamina, ale to uproszczenie, bo badania porównujące wchłanianie obu form nie dają jednoznacznej odpowiedzi. Nie jest to więc obietnica innego efektu.

Część producentów łączy w jednym produkcie dwie albo trzy formy. W rachunku ceny porcji liczy się wtedy suma mikrogramów wszystkich form, podana w tabeli składu. Nazwa formy na froncie opakowania nie zmienia sposobu liczenia, zmienia najwyżej cenę, którą producent uznał za właściwą.

Krople, aerozole i tabletki do ssania

Witamina B12 dobrze rozpuszcza się w wodzie, więc łatwo ją zamknąć w kroplach albo w aerozolu do ust. W kroplach trzeba sprawdzić dwie liczby: ile mikrogramów zawiera jedna kropla lub mililitr i ile kropli liczy producent na porcję. Stężenia bywają bardzo różne, a od nich zależy, na ile porcji wystarczy buteleczka.

Aerozol kosztuje więcej w produkcji niż kropelki. Płaci się za butelkę z pompką dozującą, która przy każdym naciśnięciu podaje tę samą objętość płynu. W zamian dawka jest powtarzalna, a produkt nie wymaga liczenia kropli ani popijania. Tak działa na przykład cyjanokobalamina w aerozolu, której ceny w poszczególnych sklepach zebraliśmy na jednej stronie, obok innych produktów Ballamin.

Tabletki do ssania i podjęzykowe wymagają aromatu, słodzika i innej technologii niż zwykła tabletka do połknięcia. Wybiera się je dla wygody, nie dla oszczędności. Niezależnie od postaci ten sam produkt potrafi kosztować w różnych sklepach zauważalnie inaczej, o czym piszemy w tekście o tym, skąd się biorą różnice cen tego samego produktu.

Kiedy porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą

Jeśli suplementacja witaminy B12 ma związek z dietą, przyjmowanymi lekami albo wynikami badań, o dawce i postaci decyduje się z lekarzem lub farmaceutą. Ranking odpowiada wyłącznie na pytanie o cenę porcji.

Najczęstsze pytania

Czy metylokobalamina jest droższa od cyjanokobalaminy?

Surowiec metylokobalaminy jest mniej trwały i trudniejszy w przetwarzaniu, co może podnosić cenę produktu. O cenie porcji decyduje jednak przede wszystkim dawka w sztuce i wielkość opakowania, więc tabletka z metylokobalaminą w wysokiej dawce potrafi wyjść taniej niż niska dawka cyjanokobalaminy. Rozstrzyga aktualny ranking, a nie nazwa formy.

Dlaczego witamina B12 w aerozolu zwykle kosztuje więcej?

W aerozolu płaci się za butelkę z pompką dozującą, a jej koszt rozkłada się na stosunkowo niewiele porcji. Sama witamina stanowi w cenie niewielką część, więc to opakowanie i mechanizm przesądzają o różnicy. W zamian dostaje się powtarzalną dawkę bez liczenia kropli.

Jak porównać tabletki o różnej dawce witaminy B12?

Pomnóż liczbę mikrogramów w tabletce przez liczbę tabletek w opakowaniu i podziel wynik przez 1000. Otrzymasz liczbę porcji referencyjnych, a cena opakowania podzielona przez tę liczbę da cenę porcji. Na przykład 60 tabletek po 500 µg to 30 porcji, a 100 tabletek po 1000 µg to 100 porcji.